1.

Hôm qua tôi mới đọc xong quyển chuyện ICU – lá gan hạnh phúc của bác sĩ Wynn Huỳnh Trần.

Tôi biết đến bác sĩ lần đầu qua những video trên Facebook. Điều tôi thích nhất ở bác sĩ là sự từ tốn, nhân hậu, và hết mực thông cảm khi truyền tải cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.

Nếu hỏi tôi nể ai nhất trên đời thì có lẽ chính là bác sĩ. Bởi vì công việc của một bác sĩ thường rất nặng, rất nhiều, không tuần nào làm dưới 40h, không có khái niệm work life balance, chỉ có cả đời cống hiến cho y khoa. Đối tượng phục vụ của bác sĩ là những người từ đủ mọi xuất thân, bối cảnh. Có những người nhà bệnh nhân sẽ khóc gào, đau khổ, có những người sẽ bất lực bấu víu dựa dẫm vào bác sĩ, có những người tệ hơn lại trút sự bực tức, thất vọng lên bác sĩ.

Chứng kiến những cung bậc cảm xúc khác nhau, từ cực hạn đau khổ đến cực hạn vui sướng, mỗi ngày, chính là thách thức tâm lý lớn nhất. Người bác sĩ ngoài việc phải hội chuẩn với đồng nghiệp các ca bệnh, còn phải làm chủ nghệ thuật trò chuyện với bệnh nhân, người nhà bệnh nhân.

Rất đa nhiệm và đa tài.

2.

Chuyện ICU – lá gan hạnh phúc là tập hợp nhiều mẫu chuyện khác nhau, dưới góc nhìn của các bác sĩ ICU. Đứng giữa lằn ranh sinh tử, mọi thứ trở về với sự chân thực và trần trụi.

Có người khi biết mình sắp ra đi, mong muốn cuối cùng là trở về quê hương, dù có thế nào.

Có người việc chống chọi với bệnh tật không tính bằng ngày bằng tháng mà bằng năm, cư trú trong bệnh viện nhiều năm, nhưng không vì thế họ trở nên sống mòn.

Có những người nhận ra tình thân sau khi bệnh tật, nhận ra tấm lòng của gia đình của người bên cạnh khi đứng giữa những lằn ranh. Có lẽ nếu không có biến cố, người ta đã không nhận ra tình cảm của nhau, cũng không có điều chỉnh kịp thời.

Có người, vốn là người lạ, vì cảm mến, tình thân với người kia mà hiến thận vô danh.

Có những người vốn đến với nhau vì trách nhiệm, nhưng qua sóng gió rồi họ mới nhận ra và cảm phục nhau nhường nào.

Cũng không ít những toan tính lạnh lùng, xấu xí đằng sau sự ra đi của một người.

Có những quyết định rất lạ lùng với người đang sống khỏe mạnh và còn nhiều tham vọng toan tính. Nhưng quyết định ấy ngu ngốc hay vĩ đại, chỉ có người cùng cảnh ngộ có vẻ hiểu rõ nhất. Tình người giữa người với người có thể làm rung động trái tim của nhau mãi mãi về sau.

Một điều chắc rằng, lời cầu nguyện thành tâm nhất, chắc chắn vang lên từ phòng cầu nguyện của bệnh viện. Nơi các tôn giáo ở cùng một nơi không đánh nhau, không cãi cọ, không soi xét tục lễ rườm rà, bỏ hết sự ồn ào toan tính bên ngoài, chỉ còn có sự thành tâm vang lên.

3.

Cái cảm giác chứng kiến người thân nằm ICU, tôi đã trải qua rồi. Ba tôi từng bị tai nạn giao thông rất nghiêm trọng. Ông nằm phòng ICU 29 ngày. Mỗi ngày người bệnh nằm ở phòng ICU, người thân của họ như trải qua một năm. Họ cứ đợi, cứ đợi, đợi người kia tỉnh lại, chuyển biến tốt hơn.

Có khi chỉ hy vọng tỉnh lại để nói với nhau những lời cuối cùng.

Có khi mất hết hy vọng vì tin một người trong phòng đó ra đi. Có khi lại tràn trề hy vọng vì hay tin một người trong căn phòng đó mở mắt.

Tôi nhớ đến ngày 10-15 nhà nội tôi, người túc trực ở bệnh viện lúc đó, đã vài lần muốn rút ống thở ba tôi để ông ra đi nhẹ nhàng. Nhưng vì những cử động nắm tay của ba tôi, mà họ không đành.

Bà nội tôi từng hỏi mẹ về việc rút ống thở ba tôi không. Mẹ tôi không. Thời điểm này nhà nội rất o bế mẹ con tôi. Họ chưa bao giờ tốt với mẹ con tôi như thế. Tôi nghĩ vì tình thân nên người ta gần gũi nhau hơn.

Nhưng mẹ tôi bảo, bà nội tôi hỏi ý mẹ vì mẹ là người đang nắm tài sản nhà tôi bấy giờ và chỉ có bà mới có quyền ký giấy bán ruộng đất, tài sản để lo cho ba tôi. Nếu bà không ký, sẽ không có tiền để chi trả tiếp viện phí đắt đỏ của phòng ICU. Mẹ tôi đã đúng.

4.

Ba tôi tỉnh lại sau gần 1 tháng nằm phòng ICU. Một kỳ tích.

Nhưng cũng là một thảm họa. Ông tỉnh lại nhưng không trở lại. Ông không còn là ông của ngày xưa mà là một người hoàn toàn khác. Ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, tình cảm… đều khác, vô cùng tàn nhẫn và không có tình thương với vợ con. Nếu ai đó nói tôi linh hồn người khác nhập vào ba tôi, có lẽ tôi cũng tin.

Tệ hơn là nhà nội tôi sử dụng ba tôi như một con rối trục lợi cho họ. Nếu không có con rối trong tay, họ đã không không hoành hành nhiều năm như vậy. Sẽ không dám trở mặt với mẹ tôi, quay ra ức hiếp bà, chiếm đoạt tiếp tài sản nhà tôi vì họ làm gì có danh chức gì ngoài hai chữ “họ hàng”.

Sau tôi vẫn hỏi mẹ, nếu được làm lại, mẹ có chọn rút ống thở của ba không. Mẹ vẫn không. Dù bao cực khổ, mất mát, tảo tần, bất công đã đi qua vì quyết định kia, bà ấy vẫn chọn lựa như vậy để thanh thản lòng mình.

Đôi khi tôi thấy mẹ thật khờ. Đôi khi tôi lại thấy bà sáng suốt. Cuộc đời rất dài. Không ai nói trước chuyện đúng sai. Càng không thể phán xét đúng sai cho quyết định của người khác. Người ta đến thế giới này đâu chỉ vì tiền?

Ít nhất bây giờ bà đã có cuộc sống bà muốn. Nhiêu đó với bà đã quá hạnh phúc rồi. Có lẽ, nhân quả thật sự có thật trên đời.

5.

Tôi nhớ gần đây có đọc một bài phỏng vấn, hỏi rằng văn minh nhân loại bắt đầu từ khi nào. Chuyên gia khảo cổ trả lời rằng văn minh nhân loại bắt đầu từ trong một hang động, mấy chục ngàn năm trước, có một người đã tình nguyện ở lại băng bó vết thương cho một người, dù rằng biết bỏ lại phía sau cùng với người bị thương sẽ nguy hiểm như thế nào.

Mảng xương gãy được băng bó đó, bằng phép nhiệm màu vẫn tồn tại đến bây giờ, chính là bằng chứng của văn minh nhân loại.