Sống trong ngụy biện là sống trong những cơn mê kéo dài và những mâu thuẫn triền miên.

1.

Hôm trước tôi có viết một bài về xương. Cuối bài tôi có cố tình ngụy biện rằng tại sao nam giới không cùng mang thai với nữ giới như loài cá ngựa.

2.

Ngụy biện xảy ra nhơn nhỡn mỗi ngày trong các cuộc tranh cãi, đặc biệt là tranh cãi trên không gian mạng và mạng xã hội, từ những ngụy biện dễ thấy, quen thuộc như công kích cá nhân, đánh trống lảng, xuyên tạc, lập lờ, phóng đại, đánh đồng, quanh co… đến những loại ngụy biện tinh tế, chọn lọc hơn đều đặn được bơm vào đầu mỗi người, mỗi ngày.

Có những ngụy biện là vô ý vì chính người nói cũng là người đã quá đắm chìm, dính mắc vào lăng kính, định kiến, mặc cảm của chính mình.

Có những ngụy biện là cố ý để thuyết phục, lôi kéo người khác về phía mình, để thao túng người khác, để ru ngủ những giấc mơ không có thật, hoặc chỉ để che đậy cái tôi yếu ớt, khổ đau.

3.

Não bộ chưa bao giờ là bộ máy ưu tiên những suy nghĩ sâu sắc, xác đáng cả. Việc suy nghĩ sâu sắc thấu đáo lại không được ca ngợi và xem trọng thời buổi nhiễu loạn thông tin và yêu cầu mọi người phản ứng nhanh như hiện nay.

Ngược lại, việc giảm tiêu tốn năng lượng thông qua sử dụng tư duy nhanh để tiêu thụ xử lý thông tin quen thuộc hay lập luận ngắn lại là ưu tiên hàng đầu và mặc định của nó.

4.

Mỗi ngày mỗi người tiêu thụ, tiếp xúc với 70 ngàn thông tin tương đương 36GB dữ liệu. Và với lượng thông tin khổng lồ như vậy, 90% khả năng là thông tin rác và rất nhiều ngụy biện. Tần suất này gây ra độ nhiễu và quá tải cho não khiến nó (1) cạn kiệt năng lượng để sử dụng hệ tư duy chậm sâu sắc và (2) vui vẻ đắm chìm trong món ăn liền ngụy biện nhanh gọn, tiết kiệm năng lượng này.

Mọi thứ dần theo một lói mòn và tư duy chậm sẽ ngày càng ngủ quên. Đến lúc cần suy nghĩ điều gì đó sâu hơn, có khi chỉ thấy đau đầu.

Nhưng rồi, tại sao người ta cần một tư duy sâu sắc trong khi (có những ngụy biện rằng) người ta có thể sống mà không cần đến sự tỉnh táo?

Với tôi thì, sống mà không đủ tỉnh táo chỉ đơn giản là sự tồn tại cho qua ngày mà thôi. Hay sống trong ngụy biện là sống trong những cơn mê kéo dài và những mâu thuẫn triền miên.

6.

Còn về cái vụ ngụy biện đầu bài, sinh sản vốn được tiến hoá toàn diện từ vi khuẩn (tự nhân lên) đến thực vật (tự giao phối, lưỡng tính), động vật (cần giao phối khác tính). Sự phức tạp của sinh sản đồng hành với sự tiến hoá phức tạp của giống nòi và tiến hoá theo hướng ngày càng chuyên biệt.

Việc để hai bộ phận sinh sản ở hai giới ở động vật bậc cao giống như xây nhà có thêm nhà kho để trống trong khi đang vay nợ, quá mức hao tốn tài nguyên và gánh nặng cho cơ thể để nuôi, duy trì cơ quan sinh sản dư thừa của giới còn lại. Thiếu hụt canxi lại chỉ xuất hiện ở vài cá thể người và xuất hiện 20 năm gần đây.